۱۸سپتامبر ۲۰۲۵- تحقیقات جدیدی که در نشست سالانه انجمن اروپایی مطالعات دیابتEASD) - وین، اتریش، ۱۵ تا ۱۹ سپتامبر) ارائه و همزمان در مجله لنست منتشر شد، نشان می ‌دهد که دوز بسیار پایین‌ تری از آنچه قبلاً برای داروی قدیمی تعدیل ‌کننده سیستم ایمنی، به نام آنتی ‌تیموسیت گلوبولین (ATG) تصور می ‌شد، در جلوگیری از پیشرفت دیابت نوع ۱ (T1D) در جوانان ایمن و مؤثر است.

نویسندگان، به رهبری پروفسور شانتال متیو، رئیس EASD، از گروه غدد درون‌ریز مرکز پزشکی دانشگاه لوون در بلژیک، اظهار داشتند که یافته‌ های این آزمایش، امکان استفاده بالقوه از این داروی مقرون به صرفه و تغییر کاربری یافته، را با دوز پایین و ایمن، به عنوان یک عامل اصلاح‌ کننده بیماری در کودکان و نوجوانانی که به تازگی به دیابت نوع ۱بالینی مبتلا شده ‌اند، فراهم می ‌کند.

دیابت نوع 1، نوعی بیماری مزمن است که تقریباً ۹.۵میلیون نفر در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار داده است. دیابت نوع 1 هم بزرگسالان و هم کودکان را تحت تأثیر قرار می‌ دهد، اما به ویژه در کودکان و نوجوانان، میزان بروز آن در 20 سال گذشته بیش از 2 درصد در سال افزایش یافته است.

بینش رو به رشد در مورد پاتوژنز دیابت نوع 1 به عنوان یک بیماری خودایمنی که در آن تخریب سلول ‌های بتای پانکراس منجر به وابستگی به انسولین می‌ شود، امکان شناسایی مداخلات امیدوارکننده برای اصلاح بیماری را فراهم کرده است.

چندین مداخله در افرادی که اخیراً به دیابت نوع 1 بالینی (مرحله 3) مبتلا شده ‌اند، آزمایش شده و موفقیت نسبی این درمان را نشان داده‌ اند، به طوری که پپتید C تحریک شده (نشانگر زیستی زنده ماندن سلول‌ های بتا) در سال اول پس از تشخیص حفظ شده است.

دارویATG ، یک داروی شناخته شده در ایمونولوژی پیوند با بیش از 35 سال سابقه است. این یک داروی تعدیل کننده ی سیستم ایمنی است که از آنتی‌ بادی ‌هایی ساخته شده است که لنفوسیت ‌هایT  را هدف قرار می ‌دهند، که سلول‌ های سیستم ایمنی هستند که می ‌توانند به بافت‌ های خود بدن حمله کنند (همانطور که در دیابت نوع 1 اتفاق می‌افتد). این دارو با ایمن‌ سازی خرگوش ‌ها با سلول ‌هایT انسانی و سپس جمع ‌آوری و خالص ‌سازی آنتی ‌بادی‌ ها از خون حیوانات تولید می ‌شود. در مطالعه حاضر، ATG به صورت داخل وریدی طی دو روز متوالی به صورت دوسوکور، با طراحی تصادفی و کنترل ‌شده با دارونما تجویز شد. شرکت‌ کنندگان بین ۵تا ۲۵سال سن داشتند و بین سه تا نه هفته قبل از درمان به دیابت نوع ۱مرحله ۳بالینی مبتلا شده بودند. سطح پپتیدC تصادفی آنها ۰.۲نانومول در لیتر یا کمتر بود و حداقل یک اتوآنتی ‌بادی مرتبط با دیابت(GADA،IA-2A  یا  ZnT8که وجود دیابت نوع ۱را تأیید می ‌کرد) داشتند. این بیماران از ۱۴بیمارستان در هشت کشور اروپایی ثبت نام شدند.

تمام مراکز مطالعه بخشی از کنسرسیومINNODIA IHI  تحت هدایت پروفسور متیو بودند. از یک طراحی کارآزمایی جدید و تطبیقی ​​استفاده شد تا امکان آزمایش دوزهای متعدد ATG در یک کارآزمایی واحد فراهم شود.

پیامد اولیه این آزمایش، سطح پپتید C هر بیمار (و در نتیجه عملکرد سلول ‌های بتا) در طول یک آزمایش تحمل دو ساعته وعده غذایی مخلوط بود که ۱۲ماه پس از درمان انجام شد و با یک روش آماری به نام مساحت زیر منحنی (AUC) ارزیابی شد.

شرکت‌ کنندگان که عمدتاً سفید پوست اروپایی بودند، دارای میانگین سنی ۱۳سال، میانگین مدت ابتلا به دیابت ۵۱روز، میانگینHbA1c (هموگلوبین گلیکوزیله) ۷.۷۹ درصدو میانگین AUC پپتید C تحریک ‌شده ی ۰.۸۲نانومول در لیتر در دقیقه بودند.

آنها در سه گروه قرار گرفتند و با دارونما (۳۰نفر؛ ۱۰زن)، یا ۲.۵میلی ‌گرم بر کیلوگرم ATG(۳۳نفر؛ ۲۰زن) و یا ۰.۵میلی ‌گرم بر کیلوگرم ATG(۳۴نفر؛ ۲۲زن)تحت درمان قرار گرفتند. سپس کاهش تدریجی ۰.۱میلی ‌گرم بر کیلوگرم (۶نفر که سه نفر زن بودند) و ۱.۵میلی‌ گرم بر کیلوگرم (۱۱نفر که هفت نفر از آنها زن بودند) ATG طبق طراحی آزمایش تطبیقی ​​​​انجام شد. تفاوت نتیجه AUC برای دارونما و دوز 2.5 میلی‌ گرم بر کیلوگرم  ATGمشابه با دوز 0.5 میلی ‌گرم بر کیلوگرم بود، که نشان می ‌دهد دوز پایین ‌تر نیز به طور مشابه مؤثر بوده است. با این حال، عوارض جانبی ثبت شده قبلی با دوز بالاتر شایع ‌تر بود - سندرم آزادسازی سیتوکین در 11 (33٪) و هشت (24٪) شرکت ‌کننده و بیماری سرم[1] در 27 (82٪) و 11 (32٪) شرکت ‌کننده تحت درمان با 2.5 میلی ‌گرم بر کیلوگرم یا 0.5 میلی‌ گرم بر کیلوگرم ATG به ترتیب رخ داد، در حالی که هیچ موردی در شرکت ‌کنندگان تحت درمان با دارونما مشاهده نشد.

محققان گفتند: "کارآزمایی MELD-ATG نشان داد که یک طراحی کارآزمایی تطبیقی ​​برای آزمایش مداخله ‌ای با هدف جلوگیری از از دست دادن توده عملکردی سلول‌ های بتا در افراد جوان مبتلا به دیابت نوع 1 با شروع بالینی اخیر(مرحله 3) با موفقیت حداقل دوز مؤثر 0.5 میلی ‌گرم بر کیلوگرمATG  را شناسایی کرد.

"علاوه بر این، این امر امکان تأیید یافته ‌های قبلی اثربخشی و ایمنی 2.5 میلی‌ گرم بر کیلوگرم ATG، از جمله در کودکان 5 ساله را فراهم کرد. دوز پایینATG  یک مداخله ایمن و مؤثر برای توقف یا حداقل به تأخیر انداختن پیشرفت T1D است. این طرح آزمایشی تطبیقی ​​​​می ‌تواند برای بررسی بیشتر درمان‌ های جدید درT1D و حتی برای سایر زمینه‌ ها در نظر گرفته شود."

نویسندگان افزودند که نتایج MELD-ATG بر لزوم انجام مطالعات مداخله تعدیل‌ کننده ایمنی به طور مستقیم در افراد جوان مبتلا به T1D تأکید می‌ کند، برخلاف استراتژی ‌های فعلی توسعه دارو که توسط راهنمایی ‌های نظارتی هدایت می ‌شوند و معمولاً ابتدا بزرگسالان را هدف قرار می ‌دهند.

آنها گفتند: "به ویژه در جوان ‌ترین گروه سنی، دوز 0.5 میلی‌ گرم بر کیلوگرم با مشخصات ایمنی خوب مؤثر بود و دوز توصیه شده برای درمان خواهد بود. نکته جالب توجه این است که توانایی محدود کردن تجویز ATG به 0.5 میلی ‌گرم بر کیلوگرم همچنین به معنای نیاز به یک تزریق در یک روز است، به جای دو روز تزریق با دوز 2.5 میلی‌ گرم بر کیلوگرم که قبلاً مورد مطالعه قرار گرفته بود."

پروفسور متیو همچنین اضافه کرد: "باید توجه داشت که درمان ATG با دوز 0.5 میلی ‌گرم بر کیلوگرم به عنوان یک تزریق تکی در یک روز در اکثر کشورهای جهان با قیمت‌ های بسیار مقرون به صرفه در دسترس است."

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2025-09-drug-dose-safe-effective-diabetes.html